Lahat tayo ay magkaka-ugnay

Fr. Benny TuazonNoong nakaraan ay tinalakay natin ang katotohanang lahat sa mundo ay may hangganan. Gaano man katagal, ano man o sino mang nilalang ay may huling hantungan. Pero mayroon pang isang mahalagang katotohanan. Iyon ay ang lahat din ng nilalang ay magkaka-ugnay. Oo, may angking ugnayan ang lahat at hindi lamang ang mga magkakamag-anak, magkakababayan, magkakalahi, magkakatrabaho, magkaka-eskwela, magkaka-ibigan, o “friends” sa Facebook at iba pang social networks. May kaugnayan din tayo sa lupain, halamanan, mga hayop, kalikasan, araw, bituin, at lahat –lahat na!

Hindi naman mahirap unawain na kailangan nating igalang ang kapwa natin. Malinaw sa utos ng Panginoon at kahit sa batas ng tao na masama ang manakit, lalo na ang pumatay. Ang bawat tao ay nilalang na kawangis ng Diyos. Binigyan ng Diyos ng dignidad ang bawat tao. Higit sa lahat, ginawaran ng Diyos ang tao ng kaluluwa at pananagutan na mangasiwa sa lahat ng nilalang. Subalit, may angking kahalagahan din ang iba pang nilalang. Maling isipin na kahit ano man ang gawin natin sa kanila ay bale wala ito sa atin. Bagkus, dapat nating isaalang-alang na may balik iyon at kung minsan ay matindi.

‘Yun na lamang pagtatapon ng basura kahit saan ay malinaw na paglalarawan nito. Alam natin na ang mga napabayaang mga basura ay pinagmumulan ng maraming mga sakit. Ang mga insektong dumadapo dito ang siyang nagdadala ng mga mikrobyong nagdudulot ng sakit sa tao. Kapag humalo ang basura sa tubig, mas malala pa ang epidemya. Ano ang aral? Pamalagiing malinis ang paligid at itapon ang basura sa tamang lalagyan. Hindi lang iyon. Ang mga pabrikang nasa gilid ng mga ilog tulad dito sa kalakhang Maynila ay tapunan ng mga basurang kemikal. Marami sa mga kemikal ay nakalalason at hindi nawawala kahit matapon sa ilog. Malamang sa hindi ay hahalo ito sa mga katubigan. Sa pagdaloy nito maaari itong mainom ng mga isda o, kung makarating sa malapit sa mga taniman, masipsip ng mga gulay. Hindi rin matutunaw ang mga kemikal na ito. At kung palarin tayong makain ang gulay o isdang iyon, mapupunta ito sa ating katawan at doon ito magiging sanhi ng malulubhang sakit. Diyos lamang ang nakaaalam kung gaano karaming tao ang maaapektuhan nito. Ano uli ang aral? Ang itinapon ay hindi nawawala. Babalik at babalik ito sa ibang paraan at panahon.

Marami pang ibang halimbawa. Ang hangin na ating nilalanghap ay hindi lamang ang hangin sa ating paligid, bayan o bansa. Alam mo ba na ang hangin sa mga kagubatan ng Brazil ay nakakarating sa atin? Ang polusyon sa Tsina, akala mo ba ay taga-Tsina lamang ang naaapektuhan? Damay-damay din tayo dahil sa dulot nitong pag-init ng mundo at pagbabago ng klima. Ang lamig tuwing Disyembre hanggang Pebrero ay dahil sa mga natunaw na yelo sa ibang bansa. Kahit pulo ang Pilipinas, nakararating ang maraming bagay-bagay dito dahil sa pagpapalitan ng mga produkto at paglalakbay ng tao. Hindi natin maiiwasan ang makitungo sa isa’t-isa. Lahat tayo ay magkakaugnay.

Ang mang-aawit na si Joey Ayala ay sumikat dahil sa kanyang mga awiting pangkalikasan. Isa sa mga awiting iyon ay ang “Magkakaugnay.” Ang mga titik ng awiting ito ay nagpapaala-ala ng ating kaugnayan sa isa’t-isa, tao man o bagay, may buhay man o wala. Hayaan natin ang awitin ang magbigay liwanag:

Tayo ay nakasakay sa mundong naglalakbay
Sa gitna ng kalawakan
Umiikot sa bituin na nagbibigay-buhay
Sa halaman, sa hayop at sa atin

Iisang pinagmulan
Iisang hantungan ng ating lahi
Kamag-anak at katribo ang lahat ng narito
Sa lupa, sa laot at sa langit

Ito rin marahil ang dahilan kung bakit ang Katolikong santong si Francisco ay ganun na lamang ang pagmamalasakit sa kalikasan. Sa tindi ng kanyang pagkilala at paggalang sa mga nilalang, tinawag pa niyang kapatid ang araw at ang buwan. Hindi man kapatid sa dugo, tiyak namang ka-patid natin ang mga iyon sa Diyos na may lalang. Tunay na ang mga nilalang ay ginawa ng Diyos para sa ating kapakinabangan at kaligtasan. Subalit bahagi ng pananagutan at kalagayang iyon ang paggalang at pangangalaga sa mga ito. Sikapin nating mapanatili ang pagtataguyod ng mga ito habang pinakikinabangan natin. Alalahanin natin, dahil tayo ay magkakaugnay, apektado tayo sa bawat mangyayari sa kapwa nating nilalang gaano man ito kaliit.

You May Also Like